Περιθώριο μέχρι το τέλος Αυγούστου έχουν ακόμη οι ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών που θέλουν να διεκδικήσουν επιδότηση έως 36.000 ευρώ μέσω της δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας».
Η πρώτη προθεσμία έχει ήδη εκπνεύσει για τις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία, όμως για τα κλειστά ακίνητα η έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας παρατάθηκε έως τις 31 Αυγούστου 2026.
Η δράση του ΕΣΠΑ, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 500 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτεί εργασίες ανακαίνισης και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης, με ποσοστά επιχορήγησης που ξεκινούν από 70% και μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να φτάσουν έως το 95%. Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης για τις παρεμβάσεις ανέρχεται σε 36.000 ευρώ ανά κατοικία, ενώ προβλέπεται επιπλέον κάλυψη έως 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και ελέγχους.
Για όσους ενδιαφέρονται να μπουν τώρα στη δράση υπάρχει μία βασική λεπτομέρεια: η προθεσμία της 31ης Αυγούστου αφορά αποκλειστικά τα κλειστά ακίνητα. Για τις ανοικτές κατοικίες, δηλαδή εκείνες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία, η αντίστοιχη διαδικασία ολοκληρώθηκε στις 31 Ιουλίου.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον ιδιαίτερα στα κλειστά σπίτια. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, οι Βεβαιώσεις Επιλεξιμότητας για τη συγκεκριμένη κατηγορία έχουν φτάσει περίπου τις 9.000, ενώ η εκτίμηση είναι ότι έως το τέλος της προθεσμίας ο αριθμός τους μπορεί να προσεγγίσει τις 11.000. Παράλληλα, έχει τεθεί στο τραπέζι το ενδεχόμενο να αυξηθούν οι διαθέσιμοι πόροι για το σκέλος των κλειστών κατοικιών, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί σχετική απόφαση.
Τι πρέπει να κάνουν οι ενδιαφερόμενοι έως τις 31 Αυγούστου
Το βήμα που πρέπει να προλάβουν οι ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών είναι η έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας της δράσης.
Η βεβαίωση είναι απαραίτητη για να συνεχίσει κάποιος στη διαδικασία, αλλά δεν σημαίνει ότι έχει ήδη εγκριθεί η επιδότησή του. Στη δεύτερη φάση, οι κάτοχοι Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας θα πρέπει να μπουν σε διαφορετική ηλεκτρονική πλατφόρμα και να υποβάλουν την κανονική αίτηση χρηματοδότησης για τις εργασίες στο ακίνητό τους.
Κάθε νοικοκυριό θα μπορεί στη δεύτερη φάση να υποβάλει αίτηση χρηματοδότησης για έως μία κλειστή και έως μία ανοικτή κατοικία. Η έκδοση βεβαίωσης για ένα ακίνητο δεν συνεπάγεται αυτόματη ένταξη στη δράση.
Η παράταση έως τις 31 Αυγούστου για τα κλειστά σπίτια δόθηκε μαζί με τη διεύρυνση των κριτηρίων επιλεξιμότητας, προκειμένου να μπορούν να συμμετάσχουν περισσότεροι ιδιοκτήτες και να αυξηθεί ο αριθμός των ακινήτων που μπορούν να επιστρέψουν στην αγορά κατοικίας.
Ποιοι μπορούν να πάρουν έως 36.000 ευρώ
Δικαίωμα συμμετοχής για κλειστή κατοικία έχουν φυσικά πρόσωπα που είναι ιδιοκτήτες ή επικαρπωτές του ακινήτου. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, το σπίτι θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί είτε ως κύρια κατοικία του δικαιούχου είτε να διατεθεί σε τρίτο με μακροχρόνια μίσθωση.
Η συγκεκριμένη χρήση πρέπει να διατηρηθεί για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Εφόσον το ακίνητο ενοικιαστεί, προβλέπεται σταθερό μίσθωμα για τα πρώτα τρία χρόνια, ενώ η διάθεσή του σε βραχυχρόνια μίσθωση δεν επιτρέπεται για τουλάχιστον πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της δράσης.
Για να είναι επιλέξιμη μια κατοικία πρέπει, μεταξύ άλλων:
- να διαθέτει οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990,
- να υφίσταται νόμιμα και να μην έχει χαρακτηριστεί κατεδαφιστέα,
- να βρίσκεται σε ενεργειακή κατηγορία Γ ή χαμηλότερη,
- να έχει επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ.
Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο της επιφάνειας αυξάνεται στα 150 τ.μ., χωρίς όμως να αυξάνεται το ανώτατο ποσό επιχορήγησης των 36.000 ευρώ.
Πόσα χρήματα καλύπτει η επιδότηση
Η βασική επιχορήγηση ανέρχεται σε 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και 70% για τη δεύτερη.
Στα ποσοστά αυτά μπορούν να προστεθούν, σωρευτικά, πέντε ποσοστιαίες μονάδες για συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων και ακινήτων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνοι και πολύτεκνοι, καθώς και δικαιούχοι που είναι άτομα με αναπηρία ή έχουν στην οικογένειά τους άτομο με αναπηρία, με ειδικότερους όρους στην τελευταία περίπτωση.
Με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις, το ποσοστό επιχορήγησης μπορεί να φτάσει έως το 95%.Υπάρχει όμως και πλαφόν στο ποσό. Η επιχορήγηση για τις παρεμβάσεις δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Για κατοικία 120 τ.μ. το ανώτατο ποσό διαμορφώνεται επομένως στις 36.000 ευρώ. Επιπλέον, καλύπτεται σε ποσοστό 100% και έως 2.500 ευρώ το κόστος μελετών, αδειών και ελέγχων που απαιτούνται για την υλοποίηση των παρεμβάσεων.
Τα εισοδηματικά όρια
Η δράση απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος και προβλέπει δύο εισοδηματικές κατηγορίες.
Για έναν άγαμο, τα αντίστοιχα όρια είναι 18.000 ευρώ και 25.000 ευρώ. Για ζευγάρι χωρίς παιδιά διαμορφώνονται σε 25.000 και 35.000 ευρώ, για ζευγάρι με ένα παιδί σε 30.000 και 40.000 ευρώ και για ζευγάρι με δύο παιδιά σε 35.000 και 45.000 ευρώ. Για κάθε επιπλέον παιδί προβλέπεται προσαύξηση κατά 5.000 ευρώ.
Σημαντική πρόβλεψη είναι ότι, εάν το εισόδημα του φορολογικού έτους 2025 υπερβαίνει το αντίστοιχο όριο, μπορεί να λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος των εισοδημάτων της τριετίας 2023-2025, εφόσον αυτός βρίσκεται εντός των προβλεπόμενων ορίων.
Τι εργασίες μπορούν να γίνουν
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της δράσης είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων μπορεί να κατευθυνθεί στην ίδια την ανακαίνιση και όχι αποκλειστικά στην ενεργειακή αναβάθμιση. Οι εργασίες ανακαίνισης πρέπει να αντιστοιχούν στο 60%-80% του συνολικού ποσού χρηματοδότησης, ενώ οι παρεμβάσεις ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να καλύπτουν το υπόλοιπο 20%-40%.
Στόχος είναι να μπορούν να χρηματοδοτηθούν παρεμβάσεις που βελτιώνουν τη λειτουργικότητα και την ασφάλεια παλαιών κατοικιών, σε συνδυασμό με εργασίες που περιορίζουν την ενεργειακή τους κατανάλωση.
Τι ακολουθεί μετά την 31η Αυγούστου
Η 31η Αυγούστου δεν αποτελεί το τέλος ολόκληρου του προγράμματος. Είναι η καταληκτική ημερομηνία της πρώτης φάσης για τις κλειστές κατοικίες, δηλαδή για την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας. Αμέσως μετά το ενδιαφέρον μεταφέρεται στη δεύτερη φάση, κατά την οποία οι κάτοχοι των βεβαιώσεων θα κληθούν να υποβάλουν τις αιτήσεις χρηματοδότησης σε άλλη ηλεκτρονική πλατφόρμα.
Ο αρχικός προγραμματισμός τοποθετεί τη διαδικασία των αιτήσεων χρηματοδότησης μέσα στον Σεπτέμβριο, ωστόσο η ακριβής ημερομηνία για το άνοιγμα της πλατφόρμας μένει να ανακοινωθεί.
Για τους ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών, επομένως, το άμεσο ορόσημο είναι η 31η Αυγούστου. Όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις και θέλουν να διεκδικήσουν την επιδότηση έως 36.000 ευρώ πρέπει πρώτα να έχουν εξασφαλίσει τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας και στη συνέχεια να περάσουν στη δεύτερη φάση, όταν ανοίξει η πλατφόρμα για την κανονική αίτηση χρηματοδότησης.
